CSCA · Hóa học · Thuật ngữ

Phương trình khí lý tưởng

Ý nghĩa các đại lượng trong PV = nRT, cách chọn hằng số R và lỗi thường gặp khi dùng nhiệt độ Celsius hoặc áp suất dư.

Cập nhật nội dung: 14/09/2026 · Tài liệu ôn tập độc lập, không phải ấn phẩm chính thức của đơn vị tổ chức CSCA.

Đối chiếu thuật ngữ: Ideal gas law (EN) · 理想气体状态方程 (中文)

Hiểu nhanh

Phương trình khí lý tưởng liên hệ áp suất, thể tích, số mol và nhiệt độ của một lượng khí:

PV=nRT.

Ở đây $P$ là áp suất tuyệt đối, $V$ là thể tích khí, $n$ là số mol, $T$ là nhiệt độ Kelvin và $R$ là hằng số khí. Mô hình thường là gần đúng tốt khi khí đủ loãng và ở xa điều kiện hóa lỏng; khí thực không luôn tuân theo chính xác.

Chọn đơn vị theo R

Đơn vị của $P$ và $V$	Giá trị gần đúng của $R$
$\mathrm{Pa}$ và $\mathrm{m^3}$	$8.314\ \mathrm{Pa\,m^3\,mol^{-1}\,K^{-1}}$
$\mathrm{kPa}$ và $\mathrm L$	$8.314\ \mathrm{kPa\,L\,mol^{-1}\,K^{-1}}$
$\mathrm{atm}$ và $\mathrm L$	$0.08206\ \mathrm{atm\,L\,mol^{-1}\,K^{-1}}$

Ví dụ

Một mol khí lý tưởng ở $300\ \mathrm K$ , áp suất $100\ \mathrm{kPa}$ có thể tích $V=nRT/P\approx24.94\ \mathrm L$ . Không thể dùng $22.4\ \mathrm{L/mol}$ cho mọi nhiệt độ và áp suất.

Dễ nhầm ở đâu?

Đổi $t$ độ Celsius thành $T=t+273.15$ Kelvin. Áp suất dư mà đồng hồ hiển thị chưa phải áp suất tuyệt đối: phải cộng áp suất khí quyển nếu đề cho áp suất dư. Nếu tính bằng mol, không thay $n$ bằng số phân tử; dạng dùng số phân tử là $PV=Nk_B T$ .