CSCA · Vật lý · Thuật ngữ

Động năng

Động năng phụ thuộc vào khối lượng và tốc độ như thế nào? Công thức, đơn vị joule, ví dụ và điều kiện dùng trong cơ học cổ điển.

Cập nhật nội dung: 14/09/2026 · Tài liệu ôn tập độc lập, không phải ấn phẩm chính thức của đơn vị tổ chức CSCA.

Đối chiếu thuật ngữ: Kinetic energy (EN) · 动能 (中文)

Hiểu nhanh

Động năng là năng lượng gắn với chuyển động của vật. Với chất điểm hoặc vật chuyển động tịnh tiến trong cơ học cổ điển:

$m$ tính bằng kilogram, tốc độ $v$ tính bằng mét trên giây thì $K$ có đơn vị joule: $1\ \mathrm J=1\ \mathrm{kg\,m^2/s^2}$. Động năng là đại lượng vô hướng, không âm và phụ thuộc vào hệ quy chiếu.

Ví dụ

Vật $2\ \mathrm{kg}$ chuyển động với tốc độ $3\ \mathrm{m/s}$ có động năng $K=\frac12\times2\times3^2=9\ \mathrm J$. Nếu tốc độ tăng gấp đôi còn khối lượng không đổi, động năng tăng gấp bốn, không phải gấp hai.

Công liên hệ với động năng như thế nào?

Định lý động năng viết $W_{\mathrm{net}}=K_f-K_i$. Vế trái là tổng công của các lực, không phải mặc định công của lực kéo. Khi có ma sát, phải tính cả công của ma sát.

Dễ nhầm ở đâu?

Động năng không phải động lượng: $\vec p=m\vec v$ là vectơ, đơn vị $\mathrm{kg\,m/s}$. Với vật vừa tịnh tiến vừa quay, công thức ở đầu trang chưa tính động năng quay. Nó cũng không phải công thức tương đối tính cho vật chuyển động gần tốc độ ánh sáng.